Oturum Aç

İGK Türkiye'nin En Eski Spor Kulübü

Tarihçe

baskanin-mesaji.jpg 

Bilinenlerin aksine Türkiye'de kuruluş tarihi en eski spor kurumu İstanbul Golf Kulübüdür.

Sultan II. Abdülhamit döneminde; 1. Meşrutiyet'in ilan edildiği, Balkanlar ve Doğu Anadolu'nun Rus, Mısır ve Kıbrıs'ın Britanya, Tunus'un Fransızlar tarafından işgal edildiği, özetle Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanarak dağıtılmaya başlandığı yıllarda, 1895'de "Costantinople Golf Club" ismiyle kurulmuştur.

baskanin-mesaji.jpg 

Kurucuları o dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'da yaşayan İngiliz ve Amerikan vatandaşlarıdır. 1869'da İngiltere'den askeri görevle İstanbul'a gelen, daha sonra Osmanlı Donanmasında Ferik Koramiral rütbesiyle görev alan Sir Henry Felix Wood ( Woods Paşa ), İstanbul'a golfü getiren kişi olarak tanınan İskoç Ernest Thompson bu kurucuların başında gelirler.

1909'da ilan edilen II. Meşrutiyet'le çıkartılan "Cemiyetler Kanunu" na göre 1911'de "The Bosphorus Golf Club "adıyla isim değiştiren kulüp Cumhuriyet'in ilanıyla yeniden yapılanır.

1923'de Cumhuriyet'in ilanından sonra İngiltere Büyükelçisi Mr.Waugh ve Amerika Büyükelçisi Mr. Ravndal ile 60 kurucu üye Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına uygun olarak kulübün ismini "İstanbul Golf Kulübü" olarak değiştirirler ve o güne kadar sadece yabancı uyruklular ve azınlıkların üye olabildiği kulüp tüzüğünde gereken değişiklikleri yaparak Türk vatandaşlarına da üye olma hakkı kazandırılır.

17 Aralık 1925 tarihli toplantıda üyeliğe kabul edilen Nusret Bey İstanbul Golf Kulübünün ilk Türk üyesi sıfatına sahip olur.

Konjektürel olaylar ve kanuni değişiklikler nedeniyle 1947'de tekrar yenilenen ve halen geçerli olan tüzükle kurulan İstanbul Golf Kulübü'nde bu kez kurucu üye olan 5 kişi; İngiltere Büyükelçisi Sir Hughe Knatcbull, Amerika Büyükelçisi Macmurray, The New York Times Türkiye muhabiri John Wilson Kernick, Socony Vacuum Oil umum müdürü Henry Arnold ve Türk vatandaşı Reşat Kermal idi.

Sahalar

Kulübün geçmişinde kullandığı golf sahalarının tarihi sürecine baktığımızda da ilginç benzerlik görülür. Çünkü tüm tarihi boyunca yerleri farklı da olsa golf sahasının komşusu, bazen "Süvari", bazen "Kamp", bazen "Akademi" kimlikleri ile hep askerler olmuştur.

Eskiden okçuların atış yeri olan "Ok Meydanı" kulübün 12 çukurlu ilk sahasıdır. Ancak o devirde Osmanlı askerlerinin de burayı talim sahası olarak kullanması sorun yaratıyordu. Amerika Büyükelçisi Joseph Grew "kötü bir gün" diye tanımladığı bir anısında Osmanlı Suvari Alayı'nın golf sahasının yarısına el koymasını şöyle anlatır;

"Sefaret 1.Katibi Belin ile golf oynarken bir Osmanlı zabiti gelerek hükümetin golf sahasının yarısına el koyarak burayı eğitim çalışmaları için suvarilere tahsis ettiğini ve bundan böyle burada golf oynayamayacağımızı söyledi. Aslında suvariler her zaman golf sahasında ve hatta özellikle çim yaptığımız alanlar üzerinde rahatça eğitim yapmakta idiler. Ancak kulübün golf sahasına çekidüzen vermek için hatırı sayılır miktarda para ve emek sarfetmesi, ayrıca usulüne uygun olarak kiraladığı yerlerin etrafını dikenli teller ile çevirmeye başlaması şüphe yok ki suvarileri kızdırmış ve bu kararı alınmasını sağlamıştı. "

Bunun ardından 1914'e kadar süren elkonulan sahayı geri alma çabaları sonuçsuz kalır ve kulüb Bebek sırtlarında 9 çukurluk yeni bir sahaya taşınır.

baskanin-mesaji.jpg 

1920'de ise bu kez o dönemlerde şehrin çok uzaklarında "dağ başı" niteliğinde, bir ucunda askeri çadır kampı bulunan bomboş bir arazi bulunarak 9 çukurluk yeni bir golf sahası yapılır ve buraya taşınılır. 1922'de İngiliz Sefaretinin finansmanı ile saha 18 çukura genişletilir ve aynı zamanda ilk kulüb binası inşa edilir.

Burası şimdi Maslak - Levent bölgesi olarak adlandırılan ve İGK'nın aralıksız 92 sene yaşayacağı yerdir.

1923'de Cumhuriyet'in ilanı ile devlet hazinesine geçen arazi için devlet ile ilk kira sözleşmesi de aynı yıl içinde imzalanır.

Ancak "tarih tekerrür eder" sözünü doğrularcasına 1929'da bu kez de sahanın yanındaki askeri çadır kampını yapılaştırma ve genişletme isteğiyle o zamanki adıyla "Milli Müdafaa Vekaleti"tarafından "İstanbul - Maslak 137 rakımlı tepe" diye tanımlanan golf sahasının "askeriyeye tahsisi" talep edilir. (Bknz. İlgili Evrak)

Devrin başbakanı İsmet İnönü talebi red eder ve; "...sporun mühim bir şubesi olan Golf sahası ittihaz edilmek üzre ciheti askeriyece işgalinden sarfı nazar buyurulması... " notuyla sahayı İstanbul Golf Kulübünün kullanmasına devam etmesine karar verildiğini ilgili bakanlığa bildirtir.

_MAR5470.JPG

1955 yılına kadar sorunsuz devam eden kiralama dönemi Suvari Okulunun sahayı tekrar istemesi sonucu 1956 yılında bu kez 6. Menderes Hükümetinin çıkardığı; "... Suvari Okulunun işgal ve muhafazasında bulunan ve golf sahası da ihtiva eden Levent Çiftliği arazii diye tanımlanan arazideki "Milli Müdafaa Vekaleti" lehine olan tahsisin kaldırılmasına..." konulu hükümet kararnamesi ile saha tekrar İstanbul Golf Kulübünün kullanımına tahsis edilir. (Bknz. İlgili Evrak)

Aynı yıl, İstanbul Vali ve Belediye Başkanı olan Fahrettin Kerim Gökay da arazinin İGK'ya verilmesini uygun görmesine rağmen Milli Müdafaa Vekaleti'nin 1000 adet lojman ve İTÜ'nün de Kampüs yapmak amacı ile aynı araziye talip olması nedeniyle saha sorunu çözülmeden devam eder.

1960'da arazinin Milli Müdafaa Vekaleti'ne tahsis edilmesi sonucu ortaya çıkan anlaşmazlık kısa süreli kira sözleşmeleri ile ertelense de 1972 yılında arazi kullanımının Harb Akademileri Komutanlığı'na geçmesi ve onların da yeni tesisler yapma planı yüzünden tüm çabalara rağmen 18 çukurluk saha 9 çukura indirilir.

İGK Maslak sahası; gören tüm yabancıların hayran kaldığı ve dünyada çok az bulunan konumuna rağmen gene "tarih tekerrürden" ibarettir sözünü doğrularcasına 2012'de "spor dışı amaçlar" için kullanılacağı gerekçesi ileri sürülerek İGK ile sözleşmenin yenilenmemesi sonucu 92 sene sonra tekrar kaybedilir.

_MAR5462.JPG

Ebedi Başkanımız Mustafa V. Koç'un İstanbul Golf Kulübü'nün ezeli saha sorununu çözmek için 2015'de Riva'da satın aldığı ve tüm projelerini hazırlatarak gerekli izinlerin alınması sürecine getirdiği yeni golf sahamızı bundan böyle hem İGK ve hem de Ebedi Başkanımız Mustafa V. Koç'u sonsuzluğa taşıyacağı inancıyla heyecanla bekliyoruz.

Sosyal Yön

İngiliz ve Amerikalılar tarafından kurulan ve uzun yıllar yabancılar ve ülkemizde yaşayan azınlıkların sosyalleşme alanı olarak da kullanılan kulüp, dönemin büyükelçilerinin, komutanlarının, uluslararası şirket yöneticilerinin, yabancı gazete muhabirlerinin ülkenin ekonomik, politik ve sosyal konularını paylaştıkları bir yer özelliğini taşımıştır.

Sir Adam Block, Havilland De Sausmarez, 1919-1927 yıllarında ABD Yüksek Komiseri sıfatıyla büyükelçi Amiral Bristol,  1924-1926 yılları arasında İngiltere Büyükelçisi Sir George Clerk, 1926-1934 yılları arasında büyükelçilik yapan Roland Lindsay İngiltere Konsolosu Alexandaer Helm, Gary Tobacco Company'den Franklin Bell ve eşi Missouri Bell, tütün tüccarı P.E. King, The New York Times muhabiri J.W. Kernick, Türkiye'deki ilk Amerika Büyükelçisi Joseph C.Grew o dönemin önde gelen üyeleri arasında idi.

O dönem üyelerinden Havillan De Sausmarez'in 1905 yılında başlattığı ananevi "Sausmarez Kupası" İGK'nın en eski ve hala devam ettirilen turnuvasıdır.

1925'de Nusret Bey'in ilk Türk olarak kulübe katılımından sonra giderek artan Türk üyelerle birlikte İGK, sahasında düzenlenen turnuvalarda oynayan veya seyre gelen büyükelçiler, yerli yabancı büyük şirket yöneticileri, gazeteciler, politikacılar ve ordu komutanlarının biraraya geldiği spor, sosyal, ekonomi ve politik konularının gündemden eksik olmadığı bir merkez özelliğini taşıdı.

Atatürk'ün güncel konuları yabancı büyükelçilerle İGK ziyaretlerinde görüştüğü, yakın dostu İngiltere Büyükelçisi Sir Percy Loren ile İGK'da vuruş denemeleri yaptığı da anlatılanlar arasındadır.

"Derviş Kupası" nı düzenleyen Kemal Derviş'in babası Rıza Derviş, Remo Aliotti, Orhan Eralp, Lory Burla, E.H.E. Jones, R.P. Bullen, G.Hattisen, Adnan Benjenk, Kamuran Sertel, Rahmi Koç, Orhan Aker, Rene Somek, İsmet Aktekin İGK yönetimlerinde yer alan önemli isimler arasındadır.

1965'de yakın dostu Eli Acıman'ın önerisi ile İGK'ya üye olan Rahmi M. Koç o günleri anılarında "... İGK'ya 1965'de üye oldum. O zaman arazi büyüktü, gel git olmaksızın 18 delik oynanabiliniyordu. Şartları daha mütevazi idi ve kulübün ekseri üyeleri gayrimüslim dostlarımızdı. Kulüp onların kontrolundaydı. Fransızca, Türkçe'den sonra en çok kullanılan lisandı... "diye anlatır.

Kuruluşundan itibaren İngiltere ve Amerika Büyükelçilerinin dönüşümlü olarak, 1941-1951 yılları arasında The New York Times Türkiye muhabiri J.W. Kernick'in başkanlığı üstlendiği İGK'da 1956-1960 döneminde Başvekil Adnan Menderes başkanlığında da İngiltere ve Amerika Büyükelçileri başkan yardımcısı olarak görev aldılar.

Daha sonraki yıllarda Türk üyelerin yönetimlerde ağırlıklı olarak yer almaya başladığını ve Tayyar Çulcu, Prof.Şinasi Erel, Yekta Teksel, Prof.Altan Onat, Selim Egeli ve Mustafa V. Koç'un Türk Başkanlar olarak görev aldıkları görülür.

Türk Golfünde İGK'nın Yeri

İGK Türkiye'nin en eski spor kulübü olmasının yanısıra, Türkiye'de golfün asırlık çınarı özelliği ile de birçok golfcünün yetişmesine ve burada yetişen golfcülerin yeni kulüpler kurarak golfün tüm ülkeye yayılmasına katkıda bulunmuştur.

Türkiye'de bir spor dalı olarak görülmeyen Golf, aynı düşünceler ışığında yıllarca resmi olarak tanınmamış, sonra 1969'da da Tenis Federasyonuna bağlanarak önemsiz bir spor dalı niteliği anlayışı ile varlığını devam ettirmiştir.

İGK, bu süreç ve öncesinde Türkiye'nin dünyaya açılan penceresi rolünü üstlenmiş, yıllarca gerek kulüp olarak ve gerekse üyeleri ile yurt dışında Türk Golfünün temsilciliğini yapmış, yabancı golfseverlerin Türkiye denince çaldıkları tek kapı İGK olmuştur.

1996'da İGK ve başkanı Mustafa V. Koç'un önderliğindeki, İGK üyelerinden Raif Bilir'in Kurucu Başkanlığında kurulan Türkiye Golf Federasyonu ile Türk Golfü sonunda hakettiği kimliğine kavuşturuldu.

Türkiye, artık düzenlediği turnuvalar ve uluslararası sponsorlukları ile golf dünyasında saygın bir ülke, özellikle Antalya'daki birbirinden güzel sahaları ile golfseverlerin gelmekten ve oynamaktan zevk aldıkları bir golf destinasyonu özelliğini taşımaktadır.

İstanbul Golf Kulübü olarak; Türkiye'nin en eski, 120 yılı geçen kulüp tarihimizle, Türk Golfüne yaptığımız katkılarımızla gurur duyuyor ve daha nice yıllar Türk Golfüne unutulmaz katkılar yapabilmeyi diliyoruz.